2026 "Konserwacja i opracowanie zbioru fotografii na szkle Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego"
Centrum Fotografii Krajoznawczej PTTK w 2026 r. realizuje projekt dotyczący konserwacji, opracowania i udsotępnienia zbioru archiwalnych fotografii na szkle Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. To kolejna inicjatywa mająca na celu ochronę ważnego dziedzictwa kulturowego dla przyszłych pokoleń. Projekt został dofinansowany ze środków finansowych Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych.
Przedmiotem zadania jest kompleksowa konserwacja, zabezpieczenie oraz opracowanie dokumentacji fotograficznej unikatowego zbioru 403 szklanych przeźroczy wykonanych w technice żelatynowo-srebrowej, pochodzących z zasobu Centrum Fotografii Krajoznawczej PTTK. Zespół ten posiada wyjątkową wartość historyczną, dokumentacyjną i edukacyjną, należąc do najcenniejszych kolekcji instytucji. Jego geneza wiąże się bezpośrednio z działalnością Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, oraz z aktywnością Łódzkiego Oddziału PTK w latach 1909–1919.
Fotografia w realiach początku XX wieku była nie tylko nowoczesnym środkiem dokumentacji, lecz także istotnym narzędziem budowania i utrwalania świadomości narodowej. W tym kontekście szczególne znaczenie miała działalność Komisji Fotograficznej Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, powołanej już w drugim roku istnienia Towarzystwa. Ogólnopolski charakter Komisji oraz włączenie jej w struktury centralne PTK podkreślają rangę tego organu i skalę oddziaływania. Działalność Komisji miała charakter nie tylko dokumentacyjny, ale również ideowy – była formą pracy na rzecz zachowania tożsamości narodowej Polaków w okresie zaborów. Jej funkcjonowanie oparto na jasno określonych, sformalizowanych zasadach organizacyjnych. Regulamin precyzyjnie określał zakres jej działań, obejmujących "gromadzenie materiałów krajoznawczych utrwalonych drogą fotografii", "szerzenie wśród Członków Towarzystwa i publiczności znajomości kraju drogą fotografii", a także "gromadzenie przeźroczy i kierowanie ich sprzedażą lub wypożyczeniem". Do zadań Komisji należało również organizowanie wycieczek i plenerów fotograficznych, współpraca z Komisją Wydawniczą w zakresie dostarczania materiałów ilustracyjnych oraz urządzanie wystaw fotograficznych. Powyższy zakres działań wskazuje zatem na świadome, systematyczne budowanie zasobu ikonograficznego o szerokim zastosowaniu naukowym i popularyzatorskim oraz na wyraźnie uporządkowany, metodyczny charakter pracy Komisji.
Partnerzy projektu: