Leopold Stanisław Węgrzynowicz

14 . 05 . 2014

Leopold Stanisław Węgrzynowicz urodził się 19 września 1881 r. w Tuchowie koło Tarnowa. Był wybitnym nauczycielem- wychowawcą i propagatorem idei krajoznawstwa szkolnego. W środowisku lokalnym odegrał kluczową rolę jako społeczny działacz, patriota, komendant hufca harcerskiego, zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, organizator ruchu krajoznawczego młodzieży, publicysta i propagator hasła: ”Poznać, aby ukochać”.

Pierwsze lata życia Leopold Węgrzynowicz spędził w Dobrej koło Limanowej. Tam w 1892 roku ukończył Szkołę Podstawową, a potem uczęszczał do Gimnazjum Wyższego w Nowym Sączu. W 1900 r. zdał maturę. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie i w 1905 r. ukończył wydział matematyczno–fizyczny. Po studiach był bibliotekarzem w Towarzystwie Uniwersytetów Ludowych w Krakowie. Później został nauczycielem matematyki, fizyki, przyrody, chemii i geografii w szkołach średnich. W latach 1914- 1916 służył w wojsku austriackim. Następnie uczył w Stryju i Nowym Targu, gdzie rozwijał działalność krajoznawczą będąc drużynowym skautów. W 1919 został członkiem Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Od tego momentu rozwijał działalność popularnonaukową w młodzieżowych kołach krajoznawczych, pełniąc funkcję przewodniczącego komisji do spraw młodzieży PTTK. W tym samym roku związał się z Krakowem. Uczył w gimnazjach św. Jacka (później Mickiewicza) i Królowej Jadwigi. Równocześnie prowadził drużynę harcerską i pełnił funkcję komendanta krakowskiego hufca harcerzy. Rozwijał też działalność krajoznawczą wśród studentów Instytutu Geografii UJ i współpracował z Muzeum Etnograficznym. W trakcie swoich licznych wyjazdów naukowych zgromadził bogaty materiał fotograficzny związany z kulturą Huculszczyzny, Podola i Beskidów. Część jego
zbiorów została przekazana do Muzeum Etnograficznego w Krakowie, część zaś zasiliła zbiory historyczne i etnograficzne Muzeum Ziemi Limanowskiej PTTK (obecnie Muzeum Regionalne Ziemi Limanowskiej) i póżniej została przekazana do nowo powstałej jednostki specjalistycznej PTTK jaką jest Centrum Fotografii Krajoznawczej PTTK.

Krajoznawca odegrał kluczową rolę jako społeczny działacz, fotograf i patriota. Pamięć o Leopoldzie Węgrzynowiczu do dziś jest kultywowana: ma On swoją ulicę w Limanowej, pamiątkową tablicę, jego imieniem jest nazwany jeden ze szlaków w Beskidzie Wyspowym, z Dobrej do Łukowicy przez Łopień i Mogielicę. Uchodzi On za jednego z najważniejszych propagatorów idei krajoznawstwa i turystki w Polsce, wybitnego profesora gimnazjalnego, etnografa, założyciela Sekcji Kół Krajoznawczych przy Polskim Towarzystwie Krajoznawczym. Był twórcą i redaktorem pisma krajoznawczego dla młodzieży ”Orli Lot”. Artysta był honorowym członkiem Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, był propagatorem krajoznawstwa wśród młodzieży, organizatorem wycieczek, obozów, ekspozycji o tematyce krajoznawczej. Za swoją działalność na rzecz odradzania się turystyki szkolnej był wielokrotnie nagradzany- Złotym Krzyżem Zasługi, brązowym i srebrnym medalem za długoletnią służbę w Kuratorium Okręgu Szkolnego Krakowskiego, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Zmarł 11 sierpnia 1960 roku w Dobrej koło Limanowej i tam też został pochowany.

Na szklanych negatywach

18 zdjęć

autor: Leopold Stanisław Węgrzynowicz

archiwum: CFK PTTK

Fotografia prezentowana na wystawie zostały wykonane przy użyciu jednej z najbardziej szlachetnych i trwałych technik fotografii analogowej - na szkle. Leopold Węgrzynowicz, krajoznawca, pasjonat fotografii i dokumentalista życia codziennego wykorzystywał tę wymagającą metodę do utrwalania zarówno wydarzeń historycznych, jak i obrazów życia rodzinnego oraz lokalnej społeczności.